Freakonomics


Freakonomics, 2005 yılında Amerika'da en çok okunulan ve konuşulan kitaplardan biriydi. O vakitlerde NY'da yaşadığım için tüm bu Freakonomics rüzgarı tam da tepemde esiyordu. Ama yiğidin harman olduğu bir memleketten geldiğim için best-seller'lara gıcıktım ve tabii ki okumadım kitabı...

Aradan 5 yıl geçip de kitap popülerliğini kaybetmeye başlayınca, benim için de kitabı okuma fırsatı gelivermiş oldu.

Freakonomics, NY Times'da yazan gazeteci Stephen Dubner ile Chicago Üniversite'si ekonomi hocalarından Steven Levitt'in ortak eseri. Steven Levitt sıradışı bir ekonomist. Ekonomi ve matematikten anlamadığını iddia eden ama çok önemli ödüller kazanmış ünlü bir ekonomist. Levitt'i sıradışı yapan, normal bir iktisatçı gibi "para" ile alakalı konularla uğraşmaması. Hatta Levitt "ben paradan, borsadan falan anlamam arkadaş" diyor açık açık. Steven Levitt'ın bir ekonomist olarak yanıt aradığı, yorumlamaya çalıştığı sorular günlük hayata ilişkin. Onun için "ekonomi" demek sorulara yanıt bulmak.

Peki Steven Levitt dolayısıyla Freakonomics kitabı ne tür sorulara kafa yoruyor? Bir grup olarak Ku Klux Klan ile emlakçılar arasındaki ilişki sizce ne? Niçin uyuşturucu satıcıları hala anneleriyle birlikte yaşıyor? Mükemmel bir ebeveyn nasıl olunur?

Evet, kitap gerçekten de "tuhaf"mış değil mi? :)

Aslında, ekonomik yaklaşımlarla günlük hayata ilişkin olayların incelenmesi yeni bir kavram değil. Mesela, Robert Frank'in "The Economic Naturalist"i de tamamen bu mantık üzerine kurulu denilebilir. Tabii bu Freakonomics'in enteresan ve okunması keyifli bir kitap olduğu gerçeğini değiştirmiyor.

Levitt'in aklımda en çok yer eden ve sevdiğim fikri, Amerika'da kürtajın yasal hale gelmesiyle suç oranındaki düşüş arasında kurduğu bağlantı oldu.

Kitap tahminlerin de ötesinde bir ilgi görünce, yazarlar boş durmamış tabii. Önce, NY Times bünyesinde bir Freakonomics blog'u açmışlar. Sonra, 2009 yılında kitabın ikincisini SuperFreakonomics adıyla çıkarmışlar. Yeni kitapta, küresel ısınma, vatansaver fahişeler, intihar komandoları neden hayat sigortası satın almalı gibi ilginç başlıklar var! :) Bu arada, elemanlarımız Freakonomics Consulting Group adı altında bir de danışmanlık şirketi kurmuşlar. Yani işin sütünden, yününde ve de etinden yararlanıyorlar, aferin onlara! :)

Popüler kitaplardan pek hoşlanmamakla birlikte, Freakonomics'in sunduğu bakış açısını çok beğendim... Ekonomi sadece parayla pulla sınırlı kalması gereken bir enstrüman değil. Özetle, kitabın da dediği gibi herşeyin gizli bir yanı olabilir ve bu gizli yanları yanıtlamak için ekonomi harika bir araç olarak kullanılabilir...

Ankara Mahpusu'nun notu: 9/10

1 yorum:

lifegoeson dedi ki...

güzel kitapmış okumak lazım...

Yorum Gönder